Nowy kanon lektur szkolnych. Jakie jeszcze zmiany w nowym roku szkolnym?

W piątek 13 sierpnia Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek podpisał projekty rozporządzeń, wprowadzających istotne zmiany w podstawie programowej w przedszkolach i szkołach publicznych. Oznacza to przede wszystkim zmiany w wykazie lektur, dodanie podstawy programowej z przedmiotu historia tańca oraz zmianę sposobu realizowania zajęć przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie. Część zmian wchodzi w życie z dniem 1 września 2021 roku.

Minister Edukacji i Nauki podpisał projekty rozporządzeń, zmieniających rozporządzenia w sprawie:

  1. Podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej.
  2. Podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia.
  3. Ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.

Zmiany dotyczą:

  1. Wykazu lektur z języka polskiego na wszystkich etapach kształcenia – obowiązują od 1 września 2021 r.
  2. Wprowadzenia dla czteroletniego liceum ogólnokształcącego i pięcioletniego technikum podstawy programowej dla przedmiotu historia tańca w zakresie rozszerzonym  – zmiana wejdzie w życie 1 września 2023 r.
  3. Warunków i sposobu realizacji przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie – zmiana obowiązuje od 1 września 2021 r.

Najważniejsze zmiany – lektury

Zmieniony wykaz lektur będzie obowiązywał od 1 września 2021 r. na wszystkich etapach kształcenia, tj.: w klasach I-III szkoły podstawowej, w klasach IV-VI oraz VII i VIII szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych. Zmiany dotyczą głównie, choć nie tylko listy lektur uzupełniających. Wprowadza się takie pozycje książkowe, które warto omawiać z uczniami ze względu na ich walory edukacyjne i wychowawcze (czytelny system wartości), elementy konstrukcyjne utworu (konstrukcja świata przedstawionego, wyraziście zarysowana akcja) oraz warstwę językową utworu (polszczyzna staranna, pozbawiona wulgaryzmów i kolokwializmów, nadmiernych ozdobników).

Z kanonu lektur klas I-III znikają m.in. Zaczarowana zagroda Aliny i Czesława Centkiewiczów, Oto jest Kasia Miry Jaworczakowej, Kto z was chciałby rozweselić pechowego nosorożca? Leszka Kołakowskiego i Sposób na elfa Marcina Pałasza. Na ich miejsce wprowadzono 7 nowych lektur. Wśród nich np. Mania, dziewczyna inna niż wszystkie. Opowieść o Marii Skłodowskiej-Curie Julity Grodek, Lolek. Opowiadania o dzieciństwie Karola Wojtyły (fragmenty) Piotra Kordyasza czy Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca autorstwa Toma Justyniarskiego.

Uczniowie klas IV-VI nie będą już omawiać w szkole Winnetou Karola Maya, natomiast Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi Rafała Kosika przeniesiono do wykazu lektur uzupełniających. Na ich miejsce wprowadza się 10 nowych pozycji, m.in. Pinokio Carla Collodiego, Topsy i Lupus Zofii Kossak-Szczuckiej, Klechdy sezamowe Bolesława Leśmiana i Kubusia Puchatka Alana Aleksandra Milne.

W klasach VII-VIII znika lektura uzupełniająca Stowarzyszenie Umarłych Poetów Nancy H. Kleinbaum, natomiast pojawia się 6 nowych propozycji, m.in. Placówka Bolesława Prusa, Sąd Ozyrysa Henryka Sienkiewicza czy też Nie lękajcie się! Rozmowy z Janem Pawłem II, autorstwa André Frossarda oraz jesienna miłość Nicolasa Sparksa.

W szkołach ponadpodstawowych także nastąpiły istotne zmiany w lekturze, w zakresie podstawowym z wykazu lektur obowiązkowych wycofano poezje Marcina Świetlickiego. Wśród nowych pozycji jest natomiast m.in. Raport Witolda Witolda Pileckiego i Kronika Książąt Polskich, którą opracował Jerzy Wojtczak – Szyszkowski. W zakresie rozszerzonym pojawia się 7 nowych propozycji lektur, w tym Zapiski więzienne Stefana Wyszyńskiego, Przed sklepem jubilera Karola Wojtyły oraz inne teksty Jana Pawła II,  Ojciec wolnych ludzi. Opowieść o Prymasie Wyszyńskim Pawła Zuchniewicza oraz wiele tekstów, polecanych do samokształcenia. Szczegóły w poniższym zestawieniu.

Zestawienie zmian w liście lektur

Podstawa programowa przedmiotu historia tańca

W rozporządzeniu w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia ustalono podstawę programową przedmiotu historia tańca, jako jednego z przedmiotów, które mogą być realizowane w liceach ogólnokształcących i technikach w zakresie rozszerzonym. Szkoły będą mogły uwzględnić w planie nauczania zajęcia z tego przedmiotu od roku szkolnego 2023/2024.

Zmiana w tym zakresie zarówno w podstawie programowej, jak i ramowych planach nauczania dla publicznych szkół (określenie wymiaru godzin) została wprowadzana na wniosek Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu.

Warunki i sposób realizacji przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie

Zmiana, obowiązująca od 1 września 2021 roku, polega na wykreśleniu zalecenia realizacji zajęć wychowanie do życia w rodzinie (WDŻ) na pierwszej i ostatniej godzinie lekcyjnej. Zmiana nie nakłada obligatoryjnego obowiązku innego planowania rozkładu lekcji. Pozwoli natomiast dyrektorowi planować je w najbardziej optymalny sposób, bez narzucania, że powinny być one na pierwszej lub ostatniej godzinie lekcyjnej. Zajęcia WDŻ nie są jedynymi zajęciami  w szkole z podziałem na grupy. Nauczycielom przedmiotu WDŻ powinny zostać zapewnione takie same warunki pracy, jak mają inni nauczyciele.

Zajęcia WDŻ są obligatoryjne z mocy rozporządzenia do realizacji w szkołach. Rodzice mogą jednak zdecydować o uczestnictwie dziecka w tych zajęciach.
Projekty skierowano do publikacji w Dzienniku Ustaw.

Źródło: Kuratorium Oświaty w Kielcach

Oprac: Małgorzata Laska

 

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments