MDK Stalowa Wola. Poprawa Zarządzania Dziedzictwem Kulturowym

Projekt pn. „Przebudowa i wykonanie prac konserwatorskich w Miejskim Domu Kultury w Stalowej Woli celem efektywnego wykorzystania dziedzictwa kulturowego” w ramach Programu „Kultura” Działanie 1 „Poprawa Zarządzania Dziedzictwem Kulturowym” współfinansowanego z Mechanizmu Finansowego
Europejskiego Obszaru Gospodarczego na lata 2014 – 2021

 Wspomniany projekt obejmuje zarówno działania infrastrukturalne, jak i działania miękkie, które zostały wypracowane wspólnie z mieszkańcami miasta podczas konsultacji społecznych. Ważnym elementem projektu jest współpraca z Partnerem Norweskim – Stowarzyszeniem INTBAU Norway oraz doradztwo i wymiana wiedzy w zakresie zarządzania dziedzictwem kulturowym, promowanie wartości tradycyjnej architektury, zwiększenie dostępu do sztuki, kultury i edukacji, a także wspólna organizacja warsztatów, wystaw
i konferencji. Realizacja projektu pozwoli na wzmocnienie funkcji reprezentacyjnej, a także turystycznej zabytkowego obiektu Domu Kultury stanowiącego pewnego rodzaju symbol – znak czasu. Przedsięwzięcie ma za zadanie podkreślić ponadczasowość sztuki (także tej architektonicznej czy użytkowej) oraz jej różnorodność i bogactwo. Współpraca z Partnerem zagranicznym pozwoli sięgnąć po jego doświadczenia w dbaniu o lokalne dziedzictwo kulturowe.

Miejski Dom Kultury we współpracy z Partnerem z Państw Darczyńców – norweską organizacją pozarządową INTBAU Norway odpowiada za realizację działań miękkich, w tym wdrożenie oferty kulturalno – edukacyjnej, która opierać się będzie na:

  • zarządzaniu dziedzictwem kulturowym,
  • zwiększeniu dostępu do sztuki, kultury i edukacji,
  • rozbudzaniu oraz zaspokajaniu potrzeb i zainteresowań kulturalnych mieszkańców miasta i regionu,
  • przedsiębiorczości w kulturze.

Projekt „Przebudowa i wykonanie prac konserwatorskich w Miejskim Domu Kultury
w Stalowej Woli celem efektywnego wykorzystania dziedzictwa kulturowego” pozwoli
na stworzenie nowej przestrzeni do prowadzenia działalności kulturalnej w MDK, co zwiększy też jakość i dostępność usług kulturalno – edukacyjnych proponowanych tu dla różnych grup wiekowych oraz osób z niepełnosprawnościami.

Zaplanowane w trakcie realizacji projektu wydarzenia są różnorodne, skierowane do wielu grup docelowych oraz dostosowane do ich oczekiwań i potrzeb. Ich różnorodność dotyczy zarówno zaproponowanych form działań, jak i grup odbiorców docelowych. W trakcie  trwania projektu, w latach 2021 – 2023, zostanie przygotowana oferta 22 nowych wydarzeń kulturalno – edukacyjnych, skierowana do wszystkich odbiorców kultury: seniorów, osób dorosłych, dzieci i młodzieży szkolnej oraz wszystkich zainteresowanych mieszkańców Stalowej Woli i okolic. Wprowadzone zostaną działania rodzinne, międzypokoleniowe i integracyjne oraz integrujące mniejszość ukraińską w naszym mieście.

Podejmowane w ramach projektu działania miękkie możemy podzielić na kilka grup tematycznych:

WIELOKULTUROWOŚĆ

W projekcie ujęte są zadania mające na celu zwiększenie współpracy z mniejszościami narodowymi, w tym z mniejszością ukraińską, przyczyniające się do poznania kultury mniejszości narodowych i etnicznych, a także przeciwdziałania dyskryminacji oraz promocji tolerancji. Przewidziano tu zaangażowanie lokalnych stowarzyszeń, które mają doświadczenie we współpracy polsko-ukraińskiej (m.in. Razem w Europie).

Planowane działania w tym zakresie:

  • Warsztaty performatywnego czytania (z wykorzystaniem utworów skłaniających
    do przepracowania narodowych fobii, społecznych obsesji i stereotypów),
  • Tworzenie środowiska współpracy z mniejszością ukraińską (tworzenie przestrzeni
    do integracji środowiska lokalnego ze szczególnym uwzględnieniem mniejszości ukraińskiej).

DZIEDZICTWO SOCREALIZMU W STALOWEJ WOLI

Działania w tym zakresie tematycznym skupią się na odkryciu, opracowaniu i promocji materialnego i niematerialnego dziedzictwa Miejskiego Domu Kultury jako zabytku, a także jego społeczności oraz miasta Stalowa Wola. Celem podejmowanych w tej części projektu zadań będzie zmierzenie się z dziedzictwem socrealizmu poprzez pokazanie mechanizmów jego działania, jak też kształtowanie wiedzy z okresu 1949 – 1955.

Planowane zadania:

  • Kwerenda zabytkoznawcza – polegająca na odszukaniu informacji o treści i wartości historycznej, artystycznej i naukowej dotyczących zabytkowego budynku Miejskiego Domu Kultury oraz opracowaniu zebranych danych w formie publikacji edukacyjnej jako bazy teoretycznej do konstruowania przyszłej działalności edukacyjnej
    i kulturalnej;
  • Wystawa poświęcona architekturze Stalowej Woli

Zadanie podzielono na dwa etapy:

– warsztaty terenowe w Stalowej Woli z udziałem studentów ASP, podczas których przygotowany zostanie materiał wizualny,

– wystawa prezentująca architekturę naszego miasta.

Wernisaż wraz z oprowadzeniem kuratorskim poprzedzi kwerenda, na podstawie której opracowana zostanie publikacja edukacyjna.

  • Wystawa – Supremus

Planowane jest stworzenie wystawy stałej w przestrzeni MDK, opracowanie projektu jej identyfikacji graficznej, opracowanie kuratorskie kolekcji, jak również wykonanie instalacji artystycznej wzbogacającej zbiór kolekcji. Wystawa będzie prezentowała zgromadzone zasoby, artefakty i obiekty sztuki MDK będące świadectwem dziedzictwa kulturowego jego społeczności.

DZIEDZICTWO REGIONU

W ramach projektu została wyodrębniona też grupa zadań promujących dziedzictwo materialne oraz niematerialne regionu oraz miasta Stalowa Wola uwzględniające jego różnorodność kulturową, zasoby naturalne, kulturalne i społeczne. Ich celem jest dążenie do odkrycia, reinterpretacji i zaakceptowania przez mieszkańców fascynującego wizerunku Stalowej Woli i Lasowiaków. Pomóc ma temu nowo powstały Dział Zarządzania Lokalnym Dziedzictwem Kulturowym, którego zadaniem będzie prowadzenie prac badawczych nad dziedzictwem regionu. Zostaną one później wykorzystane do stworzenia scenariuszy koncertów, spektakli, wydarzeń inspirowanych lokalnym dziedzictwem kulturowym,
a także scenariuszy zajęć edukacyjnych dla dzieci i młodzieży. Zarządzanie lokalnym dziedzictwem kulturowym odbywać się będzie poprzez stworzenie jego marki, systemu promocji wewnętrznej i zewnętrznej, systemu identyfikacji i upowszechnianie wiedzy na jego temat.

Pozostałe działania w tym zakresie:

  • Tworzenie tematycznych materiałów edukacyjno – kulturalnych w oparciu
    o informacje dotyczące regionu pozyskane przez nowy Dział Zarządzania Dziedzictwem Kulturowym (z przeznaczeniem do prowadzenia działalności edukacyjno – kulturalnej w MDK);
  • Spektakl lalkowy wraz z warsztatem;
  • Warsztaty muzyczno – teatralne oraz choreograficzne przygotowujące do realizacji spektakli i widowisk taneczno – ruchowych inspirowanych dziedzictwem regionu;
  • Opracowanie tematycznych questów – zadanie ma na celu przygotowanie merytoryczne do powołania klubu gier terenowych popularyzującego region oraz jego dziedzictwo – zasoby społeczne, kulturalne, historyczne i naturalne;
  • Wydanie serii tematycznych publikacji kulturalno – edukacyjnych: komiksowa opowieść graficzna „Apocalypsis, Aeternitas”;

Zadanie polega na rozpowszechnianiu wiedzy o znanych twórcach komiksów związanych ze Stalową Wolą oraz podejmowaniu działań mających na celu wzbudzenie zainteresowania tworzeniem komiksów. Elementem zadania jest tworzenie opracowań tekstowych i graficznych oraz wydawanie materiałów kulturalno – edukacyjnych dotykających tematyki dziedzictwa oraz historii regionu i miasta.

DZIEDZICTWO KULTURY LASOWIACKIEJ

Działania odwołujące się do dziedzictwa materialnego i niematerialnego Lasowiaków – dawnych mieszkańców Puszczy Sandomierskiej, mają na celu reinterpretację, czyli ponowne wydobycie, wyjaśnienie i nadanie znaczenia dziedzictwu lasowiackiemu w kulturze regionu. Reinterpretacja odbywać się będzie w oparciu o dorobek etnograficzny Franciszka Kotuli. Polegać ma na odszukaniu i zbadaniu istniejących elementów kultury lasowiackiej po to, by przywrócić ją do przestrzeni kulturalnej, edukacyjnej, społecznej oraz gospodarczej.  W tym zakresie realizowane będą następujące przedsięwzięcia:

  • Powołanie Klastra Lasowiackiego;

Działanie polega na integracji podmiotów artystycznych, gospodarczych, kulturalnych czy administracyjnych z terenów lasowiackich oraz na wsparciu inicjatyw opartych
na rodzimej tradycji. Funkcją Klastra będzie samoobsługowe wsparcie instytucji, firm, grup artystycznych, organizacji, stowarzyszeń działających na rzecz promocji dziedzictwa kulturowego Lasowiaków oraz jego twórczego kontynuowania.

  • Reinterpretacja Zespołu Pieśni i Tańca Lasowiacy i Mali Lasowiacy;

Działanie obejmuje przygotowanie dla wymienionych zespołów artystycznych nowych treści repertuarowych inspirowanych lokalnym dziedzictwem kulturowym. Zadanie będzie realizowane we współpracy z Muzeum Etnograficznym im. Franciszka Kotuli w Rzeszowie.

W zakres zadania wchodzi:

  • Zaprojektowanie i uszycie strojów dla członków ZPiT Lasowiacy oraz Mali Lasowiacy;
  • Przeprowadzenie kwerendy w warstwie folkloru muzycznego, tanecznego
    i słownego, która pozwoli wybrać i opracować nowe treści repertuarowe;
  • Aranżacja nowych programów galowych oraz muzycznych dla obu zespołów;
  • Zakup instrumentów dla kapeli ZPiT Mali Lasowiacy;
  • Kwerenda etnologiczna – obrzędowość Lasowiacka;

Prace w ramach kwerendy etnologicznej będą polegać na odszukaniu i opracowaniu informacji dotyczących historii, legend, podań, zwyczajów i obrzędów regionu lasowiackiego. Powstanie w ten sposób baza wiedzy teoretycznej i materiałów źródłowych koniecznych do prowadzenia działalności edukacyjno – kulturalnej
i artystycznej.

  • Baza wiedzy – program edukacji wewnętrznej zespołów artystycznych;

Celem zadania jest przybliżenie dziedzictwa niematerialnego Lasowiaków jako grupy etnicznej oraz dziedzictwa Zespołu Pieśni i Tańca Lasowiacy. Zadanie będzie polegało na opracowaniu merytorycznym treści materiałów dydaktycznych, które znajdą się
w pakietach kulturalno – edukacyjnych z zakresu edukacji regionalnej. Publikacje dotyczące dziedzictwa Lasowiaków oraz społeczności MDK dedykowane będą poszczególnym etapom nauczania. Posłużą prowadzeniu edukacji wewnętrznej oraz zewnętrznej przy współpracy placówek edukacyjnych.

  • Festiwal Rzemiosła Lasowiackiego;

Organizacja festiwalu łączącego różne obszary działalności artystycznej
i rzemieślniczej związane z działalnością podmiotów wchodzących w skład powołanego Klastra Lasowiackiego.

  • Źródła folkloru lasowiackiego – warsztaty naborowe do ZPiT Mali Lasowiacy;

Zadanie będzie realizowane przy współpracy z placówkami edukacyjnymi z terenu Stalowej Woli jako forma naboru do Zespołu Pieśni i Tańca Mali Lasowiacy. Ma polegać na organizacji cyklu pokazów edukacyjnych dotyczących folkloru muzycznego Lasowiaków.

  • Warsztat otwarty;

Warsztaty z zakresu folkloru słownego i muzycznego Lasowiaków – tańca oraz śpiewu ludowego i regionalnego. Zadanie dedykowane jest członkom zespołów artystycznych (w głównej mierze Lasowiaków i Małych Lasowiaków) oraz zainteresowanym wstąpieniem do zespołów mieszkańcom regionu. Jest to równocześnie  forma naboru nowych członków zespołów i warsztaty doszkalające dla obecnych tancerzy.

  • Gromadzenie i opracowywanie zasobów MDK i zasobów zewnętrznych;

Zadanie dotyczy gromadzenia, archiwizacji oraz digitalizacji materiałów zebranych
z zasobów zgromadzonych w MDK oraz w zasobach zewnętrznych – muzealnych. Zakres tematyczny gromadzonych zasobów będzie dotyczył również utrwalenia i promowania historii, dorobku i tożsamości społeczności Zespołów Pieśni i Tańca Lasowiacy i Mali Lasowiacy.

SZKOLENIA

Integralną częścią projektu jest przeszkolenie 275 osób podczas 10 szkoleń. Są to szkolenia zawodowe skierowane głównie do pracowników Miejskiego Domu Kultury dotyczące m.in. zarządzania dziedzictwem kulturowym oraz wprowadzania oferty kulturalno – edukacyjnej, a także szkolenia z zakresu dostępności działań kulturalnych i edukacyjnych dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym dla osób z niepełnosprawnościami, poprzez szkolenia kadry w zakresie odpowiedniego reagowania na potrzeby tych grup. W pozostałych 4 szkoleniach wezmą udział podmioty biznesowe z regionu zaangażowane w powołanie Klastra Lasowiackiego.

 PROMOCJA

W projekcie przewidziano także promocję, której elementem, oprócz przygotowania materiałów promocyjnych oraz treści udostępnianych za pośrednictwem strony internetowej, są konferencje prasowe oraz naukowe, w tym:

  • Konferencja naukowa – przestrzeń oswojona, nasza, bezpieczna

Jej zakres tematyczny obejmuje zagadnienia związane z dziedzictwem materialnym
i niematerialnym regionu. Pole do wypowiedzi w tej materii dostaną animatorzy, instruktorzy oraz edukatorzy zajmujący się tematyką dziedzictwa regionu, pracownicy naukowi, pedagogiczni, kulturalni, członkowie zespołów artystycznych MDK, mieszkańcy powiatu, okolic, pasjonaci, działacze, w tym osoby ze szczególnymi potrzebami.

  • Konferencja – Architektura socrealizmu

Konferencja ma stać się pretekstem do rozmowy o ochronie dziedzictwa kulturowego
w Polsce. Jej celem będzie przybliżenie tematyki dziedzictwa kulturowego powstałego w okresie socrealizmu. Przeprowadzona zostanie dyskusja nad potencjałem kulturowym architektonicznego dziedzictwa oraz możliwości jego wykorzystania dla tworzenia nowej jakości miejsc, które zostały opatrzone etykietą „źle urodzonych”. Formuła konferencji będzie oparta na panelach dyskusyjnych i prelekcjach pracowników instytucji kultury, samorządowców, pracowników służb konserwatorskich, historyków architektury, animatorów, doktorantów, itp.

NOWA OFERTA EDUKACYJNA PO OKRESIE REALIZACJI PROJEKTU

Nowa oferta kulturalno – edukacyjna wdrażana będzie również po zakończeniu rzeczowej realizacji projektu w okresie jego trwałości. Na ten okres przewidziano 23 ciekawe wydarzenia, takie jak: ścieżki dydaktyczne, konkursy, festiwale, koncerty, warsztaty rodzinne, pokazy edukacyjne i spektakle, powstanie również archiwum społeczne. Większość z wymienionych działań będzie odwoływała się do dziedzictwa regionu, zarówno dziedzictwa Lasowiaków, jak i dziedzictwa Miejskiego Domu Kultury oraz miasta Stalowej Woli. Planowane wydarzenia skierowane będą do różnych grup wiekowych, w tym do osób z niepełnosprawnościami, i będą realizowane także dzięki wygospodarowaniu nowej przestrzeni do prowadzenia działalności kulturalnej w Miejskim Domu Kultury w Stalowej Woli.

DZIAŁANIA REALIZOWANE OBECNIE

W ramach projektu zrealizowano już pierwsze działania związane z powołaniem Klastra Lasowiackiego. 20 oraz 21 kwietnia odbyły się seminaria etapu inicjatywnego powołania przedsięwzięcia.

W strukturze MDK powstał Dział Zarządzania Lokalnym Dziedzictwem Kulturowym. Podpisano też umowy na przeprowadzenie kwerend: zabytkoznawczej oraz dotyczącej obrzędowości lasowiackiej.

Sukcesywnie realizowane są kolejne planowane zadania z uwzględnieniem panującego reżimu i sytuacji epidemiologicznej.

guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments